Verjaarsdagperske

Gistermiddag skraap ek al my moed bymekaar en ry in die rasende middagverkeer na die winkelsentrumpie toe waar die ou so op my geswets het. Daar’s ʼn groentewinkel daar – raserig, beknop en nou nie wat mens sou kon noem silwerskoon nie, maar met vars groente en vrugte in oorvloed.

Daar maak ek ʼn wonderlike ontdekking: wit kaalperskes!

Joshi het vandag sy eerste verjaarsdag gevier. Hy sit op my heup terwyl ek een van die sappige perskes in skyfies sny en klein-klein stukkies vir hom voer terwyl ek self lekker weglê. Nou en dan hou ek ʼn heel skyfie vir hom sodat hy met sy agt tande daarin kan byt.

Die geur van die perske beweeg met my kiewe langs tot in my neusholtes – dis ʼn heerlikheid wat mens eintlik nie kan beskryf nie. Ouma en kleinseun raak al hoe taaier…

Hoe geseënd is hierdie ouma tog!

x

Handvaardig? Helaas, nee!

Sy is ʼn kleine, fyne vroutjie, maar sy maak die wonderlikste smaakvolle behangsels, tafeldoeke, tafellopers en blindings vir ons kerkgebou: groot, swaar stukke wat nie deur die dimensies verswelg word nie en deurgaans bydra om warmte in die huis van die Here te skep.

My skoonsus het my skoonmammie se naaldwerktalent geërf; ek onthou hoe ek by haar gesit het terwyl sy in ʼn japtrap vir ons kleutertjie die mooiste broderie anglaise-rokkie gemaak het, wit met fyn matroosblou kantrandjies om die vrygewige valletjies, ʼn rokkie wat behoorlik opgedra is. Jare later het sy vir daardie einste dogtertjie se matriekafskeid ʼn droomrok van amberkleurige kant saam met ʼn vollengte sprokiesmantel gemaak. Vir my was daar (onder andere!) ʼn mosgroen aand-ensemble, met liefde geskep en met vreugde ontvang.

My jonger skoonsus het vir my ʼn vadoek borduur met “Sussa” langs ʼn vrolike mandjietjie blomme. Ook ʼn spierwit stel handdoeke vir my kleinkind Gabby – die kleinste handdoekie met “Ouma”, lint en ʼn hartvormige knopie versier.

Ek ontvang ʼn omgehekelde waslappie as blyk van waardering en verstom my aan die eweredige stekies.Die pragtige gebreide en gehekelde kombersies wat Dirkie op fb plaas, slaan my asem weg van bewondering.

Ag, as ek tog maar ʼn enkele talent self kon gekies het! Dan sou ek en juf. Bekker nie mekaar tot raserny gedryf het in die laerskool nie (die enigste naaldwerksteek wat ek tot vandag toe behóórlik kan doen, is komberssteek, nadat ek agt lang nate van ʼn prinsesstylrokkie moes omwerk – dankie, juffrou!) Op my mammie se Singermasjien het ek heerlik popklere gemaak vir my “teenager”-poppe en toe sy vir my ʼn eie masjien present gee, selfs ʼn rokkie of twee vir myself… Dit was egter altyd ʼn stryd: dinge gaan goed tot op ʼn punt en dan loop alles skeef, ek moet uittrek, niks wil werk nie en uiteindelik lê daar nog ʼn mislukte poging iewers in ʼn kas. Breiery het goed gewerk solank dit net ʼn reguit stuk was – die oomblik as ek moes verminder/vermeerder, het die ellende vol in die blom gestaan.

In die vloedgang van huishou en kinders grootmaak het ek moed opgegee: my 5-duime-gesukkel was net te tydrowend.

Verlede jaar toe my kleinseun op pad is, wou ek opsluit vir hom ʼn spoegdoek omhekel, maar had gʼn benul hoe om dit te doen nie. Toe gaan ek na die Kreatiwiteitsgroep by die kerk, want ek wis dáár is die voorvroue en raakvatters bymekaar. Gewapen met ʼn boek (“Alles oor hekel”), pen, blou gare en doek vra ek toe om hulp. Een dierbare vrou willig in om my te onderrig. Meewarig kyk sy na die moles terwyl ek sukkel. Uiteindelik seg sy: “Gee hierso, ek sal dit vir jou doen.” Sondagoggend kry ek toe die allermooiste omgehekelde doek terug – met ʼn fraaie skulpiesrand – ʼn spoegdoek wat enige ouma met trots oor haar skouer sal kan gooi!

Miskien is hierdie begeerte en onmag bedoel om my nederig te hou…

Brief aan ‘n ou kat

004

Beste Knersus (kan nie sê “liewe” nie, want jy was mos maar altyd nog ietwat van ʼn teef),

Jou dae is nou getel, ou kat. Jy is 19 jaar oud en mens kan dit sien aan jou maer flanke; hoor aan jou wanhopige gemiaau saans, wanneer jy in die hoekie langs die badkamerdeur sit en die hulpeloosheid van die ouderdom uitskreeu; voel aan jou pynlike gesukkel om op my bed te kom – jy spring lankal nie meer nie, dis nou ʼn geriatriese geklouter.

Dit voel soos gister (ja, dis ʼn cliché omdat dit so waar is!) toe jou nooi se vriendin en haar mammie amptelik by my kom toestemming vra het om vir haar ʼn katjie as verjaarsdagpresent te gee. Natuurlik het ek ja gesê, al was daar reeds ander katte in die huis. Hulle het die Junk Mail gefynkam en jou gevind. Ag, jy was nie juis ʼn mooi katjie nie – ek onthou dat ek jou grootgewens het omdat ek gedink het jy sou dan mooier wees. Toe nou nie…

Een van jou nooi se vriende het na jou verwys as “…that burnt cat” – ʼn baie goeie beskrywing. Sedertdien het ek al weer sulke katte gesien, maar jy was die eerste in my verwysingsraamwerk: gemengde vlekkies gemmer en swart dwarsoor jou lyf, met ʼn skewe, onopvallende blertsie wit op jou borskas en die eienaardigste verdeling van gemmer en swart op jou gesig, amper soos ʼn harlekyn. Mooi geelgroen oë, maar ʼn persoonlikheid met al die minder vertederende eienskappe van ʼn kat en baie min van ʼn kat se sjarme.

 

Ek onthou hoe dikwels ek my vererg het vir jou gegrom as ek dit durf waag het om – op my eie bed! – rond te vroetel. Jy grom glad nie meer nie, sou dit die sagtheid van die ouderdom wees, of bloot omdat grom te veel energie verg? Ek moet sê jy het verstommend verdraagsaam geword – my eenjarige kleinseun het jy gister toegelaat om oopmond teen jou ou flank “whaa-whaa-whaa” te dreunsing. Ouma het egter baie vinnig daardie speletjie stopgesit.

In jou lang lewe het jy saam met my rondgeswerf van die een meenthuis na die ander. Moederskap het jou so ontstel dat my hartskat Skoonlief jou kleintjies moes skoonlek en oppas daardie eerste nag, omdat jy pad gevat het en eers die volgende dag druipstert teruggekom het. Toe jou nooi ver weg – so ver! – gaan werk, het ek jou maar noodwendig geërf.

Op die een of ander manier het jy in Laatlam en sy nooi se harte ingekruip, soveel so dat hulle gevra het of jy deel van hulle huishouding kon word – ek was maar te bly om jou te laat gaan. Hulle het jou op die hande gedra en allerhande grappe rondom jou persoonlikheid geweef. Drie maal het jy saam met hulle getrek. Uiteindelik beland ons toe weer saam, toe hulle vir my onderdak aanbied. Hier sit ons twee nou, “oud en der dagen sat”.

Jy’s gelukkig, ou kat, want as jou lewe nog moeiliker word, sal jy ʼn genadige inspuiting kan kry…

‘n Sagte antwoord…

Vir die middeljarige, effe oorgewig, welvarende man in sy silwergrys Mercedes wat my gister voor die slaghuis so verskriklik en onverdiend gevloek het (ja, meneer, omdat ek bietjie doof is, kan ek baie goed liplees!): ek hoop dat die ding wat jou eintlik so radeloos woedend gemaak het, intussen uitgesorteer is. Vrede en liefde vir jou.

Sjaddap!

Geagte meneer Windlawaai, Soeperherou van die Mouterbaaik-brigade,

Jy is nie op die langpad nie; jy is nie op die snelweg nie; jy is op ‘n voorstedelike pad in ‘n WOONgebied, met woonstelle, meenthuise, ‘n ouetehuis en selfs ‘n hospitaal langs die pad, wanneer jy so windmakerig ‘n streep ekskrement in die vorm van geraasbesoedeling agter jou laat aansleep.

Og, as jy tog maar wis hoe jy hierdie ouma se siel versondig – en hoe sy jou verwens…

Drie-uur in die nag

Dit reën, die perfekte voorbeeld van die Weerburo se beskrywing “sag en deurdringend”.

Ek kyk by die venster uit, kry ʼn vlietende beeld van die wit kat wat in die geel buiteligte van die kompleks soos ʼn skim om die hoek verdwyn. Later, weet ek, sal sy deur die oop venster spring en met haar warm lyfie – waarskynlik ook met nat pootjies – op haar gebruiklike pos langs my kom lê.

Sluip kaalvoet die trap af om te gaan troostee maak, trap in die hond se piepie op die kombuisvloer en vererg my gruwelik. Vee op en foeter die brak toe sy kom ondersoek instel. Skrik my besimpeld toe sy een harde tjank gee – het ons nou die res van die huis wakker gemaak? nee, alles bly gelukkig rustig…

WhatsApp my dogter in Amerika en hoor hoe gaan dit. Lees op fb oor regsprobleme met: huurders en verhuurders, pa’s wat nie wil/kan onderhoud betaal nie, toesig oor kinders en bittere stryd tussen ouers en grootouers, siekverlof en werk en afdankings. Besluit vir die hóéveelste keer om hierdie bladsy te verlaat, dit raas net te veel in my rustige afgetrede wêreld, en besef dan dat ek die morbiede gerusstelling van ander mense se probleme waarskynlik sou mis.

Sien Dirkie is ook wakker – sy het die mooiste video van wuiwende papawers gepos. Is dankbaar dat ek net slapeloos is, sonder pyn.

Gaan blogs toe en haal in op my lees.

Sit die rekenaar en die lig af, rol rond.

Staan op en kom skryf…

Oor water en meerminne

Sy was skaars twee jaartjies oud, toe kon sy al onderwater swem, so vinnig en glad soos ʼn robbetjie. Sy het nie geweet hoe om tydens die swemmery asem te haal nie, maar dit het haar nie gestuit nie, alhoewel dit haar ma angstig laat waak het.

Haar sterreteken is die Visse – vloeibaar en intuïtief; haar element is water; en al glo haar ma nie daarin nie, bly dit ʼn aangename speletjie. Een van haar geliefde tannie se interessante vriende het die dogtertjie een kyk gegee en tot die slotsom gekom: “A very old soul.”

Tot vervelens toe het mamma en dogtertjie gesit, toe sy so sewe, agt jaar oud was, aan’t teken: die een meermin na die ander. Ma het maar min tekentalent gehad, maar vir haar kind was die lang hare en die onmiskenbare stert genoeg. Hoe sou daardie ou dogtertjie tog nie vandag se wonderlike meerminpoppe en -speelgoed geniet het nie!

Ure het haar ma langs die skoolswembad deurgebring terwyl sy swemles kry; uiteindelik, bibberend en blou, soos ʼn amper-verdrinkte diertjie, na haar handdoek kom soek. Sy het die Kaapse kus leer ken, vreesloos van kranse afgespring en geleer hoe om die see se strome te trotseer.

Jare lank het sy die oseaan in groot toeristeskepe bevaar terwyl sy kinders oppas, haar verlustig in die turkoois Karibiese see en die donkerder golwe om ʼn Australiese eiland, saam met dolfyne en ander seegediertes gaan swem.

Uiteindelik het die liefde haar gevind, het sy en haar Amerikaanse verloofde van die skip afgeklim en hulle op vaste aarde gaan vestig om saam ʼn lewe te bou. Sy gaan nog duik wanneer sy die kans kry – een van die kersgeskenke waarmee haar man haar toegegooi het, was ʼn duikpak met pers detail.

Nog ʼn present was ʼn legkaart: aan die een kant ʼn onderwatertoneel met Ariel en haar prins wat aan die ander kant op die strand sit teen die agtergrond van ʼn sprokiespaleis. Hierdie geskenk het handig te pas gekom, want sy en haar ma kon dit sit en bou in die hospitaal, terwyl haar man herstel van ʼn noodoperasie en die dokters hom met bewondering bejeën vanweë die besonder slegte toestand waarin sy (nou verwyderde) galblaas was. Haar broer het droogweg gevra wat mens moes doen om vir so ʼn operasie in aanmerking te kom, want nou kon niemand meer op haar man se gal werk nie.

Haar huis het nou vir haar ma ʼn toevlug geword, soos haar ma se ouerhuis in haar jongdae. Haar dogter se sagte liefde en rustige samesyn help om die ouderdom te besweer.

In die sitkamer lê twee opgevoude kniekombersies: die een gehekel, die ander van sagte materiaal. Wanneer mens dit oopvou, sien jy verras dat albei soos meerminsterte lyk…

Oor sneeu en geloofwaardigheid

Die vorige keer toe ek by my kinders in Pennsylvania gekuier het, was daar sneeu in oorvloed. Dié keer was daar net twee ligte sneeuvalle. Die eerste een het ek rustig by my laat verbygaan – daar gaan mos nog baie kans wees om die sneeuman te bou wat ek aan my Suid-Afrikaanse kleindogtertjie Gabby belowe het. Toe skyn die son en dit reën net so af en toe en dis nie koud genoeg vir sneeu nie, al lê die vorige hopies weggeskraapte, vasgeyste sneeu sonder om te smelt; iets wat hierdie Suid-Afrikaner met haar kennis van die hittige Afrika-son glad nie kan kleinkry nie.

Die dae stap aan, die tyd word min en toe dit weer ligweg sneeu, storm ouma vol goeie voornemens by die deur uit, sneeugraaf in die hand en mus oor die ore. Eers skraap ek die “deck” skoon, want die gewig van die sneeu is nie goed vir die houtkonstruksie nie. (So ʼn mooi houtstoep, op twee vlakke, met die groot ronde swembad daaronder, nou met ʼn seil toegemaak met ʼn ronde poel ys in die middel.) My dierbare skoonseun lê in die bed, besig om te herstel van ʼn noodoperasie (galblaasverwydering, twee dae voor Kersfees). My dogter is by die fisioterapeut met ʼn verstuite knie-ligament, maar toemaar, ma sal vandag in hierdie huishouding haar sout verdien en die sneeu wegwerk voordat dit kan vasvries. Ek het my kind se “snow pants” aan, ʼn dubbeldikke sneeubaadjie, dik handskoene – beweging is stadig en moeisaam. Agter my het die deur toegeklap en ek is uitgesluit, maar ek’s nie benoud nie: as dit moet, sal ek my seun gaan opklop; so nie, wag ek vir my dogter om tuis te kom.

Hoe lekker lig is die plastiekgraaf…mens stoot hom so voor jou oor die oprit uit en met ʼn swierige draai gaan hoop jy die sneeu aan die kant van die pad op. Vars sneeu is ʼn wonderlike medium, pletbaar en sag van tekstuur. Ek vorder fluks…maar die oprit is heelwat groter as wat dit lyk. Die dekselse sneeubroek is te groot vir my en ek moet elke dan en wan die ding ophys – hoop nie die bure hou my manewales dop nie. Die sneeu raak al hoe swaarder in die graaf – dalk is dit omdat dit begin smelt, of vries, of wat ook al… O toggie, nou moet ek nog my seun se motor skoonvee – die sneeuskraper is weg, ek moet ʼn besem gebruik. Waar’s my verstand? Ek moes dit mos gedoen het voordat ek die sneeu weggewerk het! Nou’s dit dubbele werk…

Oukei, soja, wat nou nie gedoen is nie, bly ongedaan – daar’s ʼn sneeuman wat gebou moet word! In die tuinpaadjie versamel ek genoeg sneeu vir die onderste deel en wens my skoonseun kon kom help het, hy kan ʼn meesterlike sneeubal rol, al hoe groter en groter, totdat dit ʼn pragtige ronde voetstuk vir die sneeuman vorm. Hierdie amateur kry darem so ʼn skewe hopie bymekaar – en sien dan tot haar innige verligting dat skoonseun in die sitkamer kom sit het om ietsie te eet. Die uitputting sak op my toe en ek gaan klop aan om binnegelaat te word, newwermaaind die sneeuman.

Ek strompel kamer toe, stroop die sneeuklere af en gaan lê op die bed – om eers 24 uur later weer soos ʼn mens te voel en op te staan. Intussen dra my arme dogter hinkepink tee en roosterbroodjies aan – nou het sy twee invalides in die huis.

ʼn Dag later val dit my by van die sneeuman. Die hopie ys is genadiglik op so ʼn manier deur die klimaat bewimpel dat dit nou duidelike arms en ʼn vae kop het! Ek het nog nie die foto vir Gabby gewys nie, maar met haar kinderlike vertroue en ryk verbeelding skat ek dat sy dit wel as sneeuman sal aanvaar. Ouma se geloofwaardigheid is behoue.

# Wees versigtig met wat jy aan kindertjies belowe.

# Sneeu is niemand se maat nie.

# The old grey mare, she ain’t what she used to be…

046

2016 Waar lees jy lekker? Tannie Frannie se keuse

Dankie aan Hester vir die benoeming en aan Toortsie vir die idee.

Hierdie is ‘n blogspeletjie wat ten doel het om ons blogs, verkieslike Afrikaanse blogs, ‘n bietjie blootstelling te gee.

Hoe dit werk:

  1. Dis totaal vrywillig. Jy hoef net deel te neem as jy regtig wil.
  2. Dit sal baie lekker wees as jy deelneem.
  3. Word jy benoem? Hartlik geluk! Dit beteken iemand lees graag by jou!
  4. Noem jou bloginskrywing: 2016 Waar lees jy lekker? (jou naam) se keuse.
  5. Bedank die persoon wat jou benoem het en tag die bloginskrywing waarin jy benoem is. (Omdat soveel mense vra: Kliek op bloginskrywing se opskrif, kleur die URL in, regskliek, copy; Dan in jou beheerpaneel waar jy die bloginskrywing skryf, kleur die woord in wat verwys na die persoon wat jou benoem het, regskliek en paste.)
  6. Herhaal die eerste sin in hierdie bloginskrywing, asook die reëls, sodat die volgende persoon ook weet waaroor dit gaan.
  7. Benoem 3 tot 5 bloggers/blogs waar jy graag lees en sê ook hoekom jy graag daar lees. Onthou om elkeen op dieselfde manier te tag. Kliek op ‘n bloginskrywing, kleur URL in …
  8. Jy mag iemand benoem wat alreeds benoem is, maar veral nuwe name is ook altyd welkom.

Vyf (nee, ses, nee, sewe!) bloggers wat nog nie genoem is nie:

poerdezmerdez.wordpress.com vir haar droë sin vir humor

perdebytjie.wordpress.com vir haar liefde vir Afrika-landskappe en haar wonderlike foto’s daarvan

neteknogsteeds.wordpress.com vir haar menswees en die interessante kunsgrepe wat sy met ons deel

newsferret.wordpress.com vir sy sagte oog op mense en honde en die manier waarop hy ons ‘n aangename dag of ‘n gawe naweek toewens

scrapydo2.wordpress.com vir haar menslikheid en die interessante detail oor Nieu-Seeland

binnekantoe.wordpress.com vir haar keurige taalgebruik en fyn lewensfilosofie

dewetswild.com vir die wonderlike kennis oor die natuur wat hy met ons deel en die harde werk wat in sy reisblog ingaan

En (‘skuus, Lou) as julle gedink het ek kroek met sewe in plaas van vyf nuwe name – kyk wat vang ek nou aan:

Dit kan nie anders nie – ek moet eenvoudig die volgende bloggers ook noem, al is daar reeds elders na hulle verwys: Tina van Rondomtaliedraai, Toortsie en Kameel, en Hester van Dis Ekke.

Die heeltyd kom daar nog name by my op: Monica van McGregor se dinge, Dalene van Dans met elektroniese ink – maar my mentor het gesê mens moet weet wanneer om ‘n streep te trek…