Vir VirgoC: ‘n Herinnering

SafaribusDie ou Dakota daar langs die Gariepdam het my aan een van my mees onbesonne avonture laat terugdink.

Begin 1979. Daar is ‘n paar vliegtuigsitplekke so dwarsweg vasgesit net langs die Hercules se deur; verder is die binnekant met “hoenderneste” behang – stewige seilraamwerke waarop die troepies in vier lang rye so met die lengte van die vliegtuig af vir mekaar sit en kyk. Party keer terug vir ‘n tweede of derde toer in Suidwes, ander is heeltemal groen en weet glad nie wat om te verwag nie.

F klim by die vliegtuig in, getooi in ‘n sagte voile-tentrokkie met sulke pante voor af, wat veronderstel is om haar baba-boepie weg te steek (aan die einde van die sewentigerjare van die vorige eeu was daar geen sprake van die noupassende swangerkleertjies wat deesdae gedra word nie). Haar man is drie maande lank grens toe gestuur en hy oorweeg dit om langer te bly; daar is ‘n hele dorpie vir die staandemaglede se gesinne ingerig, sulke lang karavaanhuise wat semi-permanent staangemaak is. Die motivering vir F se reis is om te gaan beleef of sy kans sien vir ‘n lewe in die boendoe te midde van die bosoorlog.

Sy sit die drawiegie met haar babadogtertjie sommer so skuins voor haar op die plankpaadjie neer, waaronder mens die gestroopte dop van die vliegtuig kan sien. Hier is geen bekleding of panele om die binnekant te versag nie, want elke stukkie onnodige gewig is verwyder. Die Hercules se enjins begin te dreun en stadig skud die swaar ou walvis van die lug die swaartekrag af, kry doelgerig koers na die noorde.

Op Oshakati klim baie van die troepies af. ‘n Paar nuwe passassiers klim op, maar die vliegtuig is nou aansienlik leër soos dit verder vlieg – noord, steeds noord… Skielik, sonder waarskuwing, voel dit asof die vliegtuig val! F sou later hoor dat dit die landingstegniek is om ‘n moontlike vuurpylaanval te fnuik. Die manne in daai vliegtuig kon bly wees dat sy haar stem weggeskrik het, anders het hulle ore getuit. Die Hercules kom tot stilstand en wanneer die deur oopgaan, staan Gewese Liefling daar vir sy gesinnetjie en wag, bruingebrand en maerder in sy bos-uniform, met sy mooi druipsnor (onthou, dis die sewentigs) en sy oë vol liefdevolle verwelkoming.

Die volgende week is vol hoogtepunte:
Aandete by een van sy vriende, ‘n pannekoekaand by iemand anders. ‘n Braai waar die troepies die hele stapel roosterbroodjies wat F gemaak het, tot oneetbaarheid verskroei. ‘n Aand in die kroeg waar GL ‘n toekenning ontvang. Die baba is moeilik en een van die vrouens bied aan om met haar in haar stootwaentjie te gaan stap, sodat F die seremonie sonder steurnis kan geniet.

Laat een middag sit GL, F en die dogtertjie buite hulle tydelike karavaanhuis op die gras, toe hulle ‘n onmiskenbare beweging sien: ‘n groterige slang wat vinnig aangeseil kom. Instinktief gryp F haar kind en hardloop na die huis toe. Die slang beland onder die karavaan, vanwaar dit maklik by die huis sou kon inglip. Daar maak GL dit met ‘n klip vankant – die uiterste dapperheid, in ag genome dat GL ‘n dodelike vrees vir slange het. Sy makkers eien die slang die volgende dag as die een of ander soort kobra.

Die dag toe hulle moet terugvlieg, kom staan die vlieënier by F in die kajuit en ginnegaap. Sy is nie nou meer die onbekende passasier wat op Waterkloof opgeklim het nie. Al te gou is sy en die dogtertjie en die boetie-op-pad weer tuis. Op die ou einde besluit GL om nie die pos op die grens te aanvaar nie, sy loopbaan volg ‘n ander koers.

Naskrif: Wanneer ek lees oor die wroeging wat sovele van die troepies van destyds nog steeds verduur, maak dit my oneindig hartseer dat soveel goeie bedoelings, opregte idealisme en patriotisme tevergeefs verspil is. Ek gaan nie betrokke raak in ‘n debat oor die destydse bosoorlog nie, dis ‘n onderwerp wat in elk geval liefs vermy moet word. Maar met die kennis wat ons gehad het, het ons ons bes gedoen…

Vanuit my status as ouma wonder ek oor my mammie: hoe het sy dit reggekry om my en haar een-en-‘n-halwe kleinkind op daardie ekskursie te laat gaan, sonder ‘n enkele beswaar of vermaning?

Advertisements

Vir Woordnoot: Die litroos

Terwyl ek so aan die stories lees wat jou muse oor jou kom uitstort het, roer iets aan jou rooiblomprentjie elke keer my hart op ‘n diep-onbewuste vlak. Vandag kyk ek mooi daarna en besef: dis mos daardie groot litroos wat tweemaal per jaar uitbundig aan die growwe blare van die afgeskeepte ou plant uitbars!

Ek is hopeloos met plante, dis suiwer genade as selfs die gehardste vetplant my “sorg” oorleef. Een so ‘n dapper plant – einste so ‘n rooi litroos − het my op ‘n baie donker tyd in my lewe weer moed gegee.

Dis vroeglente en ek en my dogter ry na die huis wat ons moes ontruim om vir oulaas ‘n paar goed te gaan oplaai. Wenend dwaal ek deur die ruimte waar ons ons gesin grootgemaak het. Ek huil oor die muurskildery in my kind se kamer en oor die tuinplan wat toe nooit ten uitvoer gebring is nie. Ek kyk deur ons kamervenster na die slykgroen swembad wat in gelukkiger dae koel en blou geskitter het. Ek strompel oor die dorre gras om my arms om die silwer-eik te gaan slaan, toe die helderrooi skouspel my tot stilstand ruk:

Aan elke blaar van die plant in die witgeverfde pot pryk die sysagte skarlaken blomme met die pragtige liggeel meeldrade, ‘n kleuruitbarsting in die vaal verwaarlooste tuin. Dit slaan my asem weg.

“Kyk, Liefie, kyk!” Met my arm om my staatmakerkind se skouers staan die twee van ons oorstelp deur die verbete skoonheid van hierdie bloeiende plant. Met my laaste bietjie stem kry ek dit uit:

Nogtans sal ek jubel…

In die oomblik…

Vroegaand sit Laatlam met sy rekenaar op die skoot en werk. In die warm skemering van die kersboom se liggies bemerk ouma haar kleindogtertjie, waar sy met die armpie styf om haar pappa se nek op die stoelleuning sit. ‘n Oomblik van vertedering; ‘n opwelling van oneindige liefde…

Verspotte Frannie

SafaribusSoos gebruiklik, sit Frannie in die middel van die giggelgroen bus en nabetragting hou – dié keer sommer oor twee kuiers: Calitzdorp en Gariep. Die werklike lewe het haar so ietwat gepootjie – daar was skaars kans om Positief se Karootrippie te geniet.

Al wat sy eintlik van die hele motorfietskavalkade daar rondom Calitzdorp kan onthou, is die heerlike geborgenheid toe Positief haar “natuurlik” saam met Silver op sy Harley laat ry het. Frannie skud opnuut haar kop oor die “smug married people” á la Bridget Jones, wat skynbaar net nie beséf hoe gelukkig hulle is om el-ke lie-we dag van-self-spre-kend ‘n maat te hê nie! Sy klik ergerlik met haar tong, wanneer sy onthou dat sy self vele jare lank deel van daardie bevoorregte, onnosele brigade was.

Verspotte Frannie gee so ‘n giggelsnorkie, dit klink so bietjie soos ‘n kat wat haar in ‘n piering room verlekker. Dat sy nou tot hier op haar oudag moes wag om te weet hoe ‘n klap op die boud voel!

Vredige Frannie

SafaribusIn die middel van die giggelgroen bus op pad dieper in die Karoo in sit Frannie en terugdink aan die Graaff-Reinet-avontuur wat Lekkervurig vir hulle bedink het. In haar gemoed heers ‘n diepe vrede. Sy draai ‘n spekboomtakkie tussen duim en voorvinger, dan diékant toe, dan daaikant toe, terwyl sy dink oor die wonderlikheid dat so ‘n plantjie nou as haar verteenwoordiger doer naby die mooie ou dorp in die Kamdeboo gaan groei (Kamdeboo – ‘n Khoikhoi-woord wat beteken groen hoogtes of groen holte). Watter sjarmante gebaar van Lekkervurig – om vir elke Towerin ‘n spekboompie in die reuse-vlagprojek te borg! ‘n Gebaar wat deur Toortsie beaam is, sodat daar nou twee boompies vir elke Towerin gaan groei.

Frannie is so bly dat sy die Vallei van Verlatenheid kon beleef, nadat sy ‘n leeftyd gelede steeds met man en kinders deur Graaff-Reinet moes jaag op pad see toe – nooit was daar kans om eers bietjie dié plek met die sprekende naam te gaan verken nie… O, die heerlikheid van daardie ballonvlug!

Sy dink aan al die pragtige Karoo-huise en -huisies, die beleënheid van ‘n dorp wat reeds 232 jaar lank bestaan en soveel beroemdes opgelewer het. Vir haar sal Anna Neethling Pohl altyd die heel eerste naam wees om met Graaff-Reinet te assosieer. Sy het gaan soek in die Grande Dame van die Afrikaanse teater se outobiografie (Dankbaar die uwe, uitgegee deur Human & Rousseau in 1974) na haar beskrywing van haar tuisdorp:

Ek dink aan daardie land van melk en heuning wat Graaff-Reinet was, daardie lewendige samelewing, omarm deur die (hoofsaaklik droë) Sondagsrivier, met sy geurigheid van sipres en vyelaning en kweperlaning en druiwe en perskes…dit was ‘n land Kanaän in die groot, uitgestrekte Karoo.

Vir Frannie was die rit in die antieke motor van ReCollection Rides ‘n nostalgiese hoogtepunt, want die motor waarin sy kon ry, was soortgelyk aan die een waarmee haar jeugliefde Tom soms op universiteit kon rondry. Sy onthou nou nog hoe hulpeloos hy was van die lag toe sy die eerste keer kon saamry in dié oulike ou kar – toe nog agterin; die ereplek langs die bestuurder is eers later aan haar toegeken. Destyds het die manne nog ‘n deur vir die dames oopgehou, dus kon Tom die petalje van naderby ervaar. Frannie draai toe mooi dwars om met grasie op die sitplek in te skuif – en val kaboems in die ruime spasie tussen die bestuurder se rugleuning en die agterste sitplekke op die motorvloer. Maar selfs die herinnering aan hierdie verleentheid versteur nie haar vredigheid nie, laat haar net sagweg sug en glimlag.

Sy leun vooroor en vroetel met die doekie oor die broodmandjie, trek dit effens opsy om seker te maak dat die antieke koekstaander nog veilig is – die staander wat Frannie vasgelê het nadat Broodina onder die bed in die Uilhuis uitgesleep is, waar die gek vrou die klipharde troukoek lê en kou het dat die krummels so spat. Mens weet nooit – dalk kan mens die staander nog op die Parade gaan verkwansel vir ekstra geldjies sodat die Towerinne Kaapstad behoorlik op horings kan neem. Dis mos nie sy wat die staander gesteel het nie – dit was Broodina! Daar’s in elk geval soveel om te sien in die Uilhuis dat die staander daar heeltemal verlore sou wees.

So salf Frannie haar gewete terwyl sy nadenkend ‘n spekboomblaartjie kou.

Vir WoordNoot – met apologie en waardering

Saterdagoggend spring ek vol moed in my vars gedienste Micratjie om saam met WoordNoot en haar vriendinne, waaronder ook ‘n paar Towerinne, haar verjaarsdag te gaan vier. (Sy verjaar eers in Desember, maar het die praktiese besluit geneem om dit vroeër te vier.) Langs my op die passasiersitplek lê my gehawende padatlas – goed weggesteek, want wie ry deesdae nog sonder GPS rond? Daar is ‘n driekwartier tyd toegelaat en ek is redelik seker dat ek betyds by my bestemming sal uitkom. Dis sommer maklik: klim op die snelweg en draai weer links af as jy die voorstad uitgesprei sien lê…

Ag aarde tog en o wee, daar skryf ek en die Micra nóg ‘n hoofstuk in my verdwaalgeskiedenis. Toe ons verby The Reeds skiet, is daar nêrens ‘n afrit van die snelweg af nie. Ons gooi op ‘n stadium ‘n paniekerige draai aan die buitewyke van Diepsloot, tussen taxi’s, hordes voetgangers en ‘n vasberade bendetjie metro-polisiemanne deur. Ons piekel terug op ons spoor en beland uiteindelik in Centurion – darem nou al van die ellendige snelweg af. Hier en daar stop ons onder ‘n boom, dan blaai ek vervaard deur die kaarte om te probeer agterkom waar ons nóú is. Ek voel hoe ek gaandeweg verlep, dis verskriklik warm en ek was netnou al ‘n kwartier laat…

Uiteindelik kry ons ‘n agterpaadjie wat ek vertrou in die regte rigting loop en daar gaat ons! ‘n Lieflike boomlaning wat ‘n koel groen tonnel maak, gee my nuwe moed en toe Una van Bali Drome met haar gebruiklike bedagsaamheid bel om te hoor waar ek is, kan ek haar verseker ek is “nou-nou daar”. Een hele uur nadat ek daar móés gewees het, arriveer ek, reg in die middel van WoordNoot se verwelkoming. Dat ‘n mens jou naam nou so met ‘n plank kan slaan. Daar is egter geen verwyte behalwe dié in my eie hart nie: Una kom kry my by die hek, WoordNoot laat my aan haar regterhand sit, haar sus (ons gasvrou) skink vir my vrugtesap.

Die lang tafel, in ‘n oop vierkant gerangskik, is feestelik met koel appelgroen en woestynrosies getooi. WoordNoot vertel ons van haar verbintenis met elkeen van die talle vriendinne om die tafel, verwys in die proses ook na die virtuele toer van die groen bus. Una, Positief, ek en Bondels Gedagtes blom tydens haar vertelling oor al ons manewales. Ons stem saam dat Kameel hier moes gewees het i.p.v. in die Knysnabos en wonder of Perdebytjie kans sou gesien het om so ver te ry om te kom kuier.

Ons eet ‘n keurige middagete, afgerond met ‘n sny van die heerlike verjaarsdagkoek wat WoordNoot self gebak het. Ons kuier in die mooi tuin met die dik groen gras, waar voëltjies sing asof hulle betaal word.

Liewe Ria, innig dankie dat ek deel kon wees van jou verjaarsdagviering. Jy is ‘n fyn, stylvolle vrou wat die stampe en die stote van die lewe met grasie deurstaan – ‘n ware “Steel Magnolia”. Mag hierdie nuwe dekade jou sagkens behandel en werklik vir jou veel vreugde bring.

Vrolike Frannie

Safaribus

(As jy sou wonder wat op aarde hier aangaan, sal die volgende skakel kan lig werp:

http://www.inlinkz.com/new/view.php?id=797928

In die middel van die giggelgroen bus sit Frannie en neurie ‘n tangodeuntjie – sy voel vrolik, vrymoedig en vriendelik. Die goue strande van KZN, saam met die geselskap van die Towerinne en so hier en daar ‘n glimpsie van ‘n sekere “aanhanger” het haar sombere gemoedstoestand heeltemal genees.

Sy vroetel met die “spierewit gestyselde doekie” (volgens Perdebytjie) wat oor die broodmandjie gedrapeer is – dit lyk nou al taamlik gehawend van al die hantering. ‘n Oomblik lank keil haar gewete haar op – wat het haar besiel om ‘n diamant te gaan staan en wed op die uitkoms van die waterpolo?? – maar dan ervaar sy weer die salige salwing van die wete dat sy en Trommeltjies gewen het, wat beteken die diamant is veilig EN daar is ekstra kontant in daardie mandjie! Verder het sy mos nou die diamantvoorraad aangevul met ‘n handvol robyne – net sy, Silver en Abrie weet waar dié vandaan gekom het. Sy druk haar gesig in die bos rooi rose, wat ook nou al gehawend is, maar wat – half verlepte rose ruik mos net al hoe lekkerder…

O, die Ifafa-strand! Na die glorieryke waterpolo-oorwinning het sy langs die see gaan stap, tot by die rotspoeletjies van Ifafa, waar sy as agtjarige rondgedwaal en gesing het. (Hoe bitter lank gelede – en tog voel dit soos gister!) Die plantegroei op die duine ruik nog net so soet soos destyds; die seegeruis raak harder en sagter soos wat sy die strandpaadjies volg. In een rotspoeletjie spoor sy ‘n skaars varingagtige anemoon op, wat dromerig vir haar wuif. In ‘n ander rotspoeletjie pla sy die vet, taaierige oranje anemones, druk haar vinger sagkens in die middel sodat die tentakeltjies sagweg daarom vassuig. Sy sien klein vissies, krappies en skulpslakkies wat spore in die dun lagie sand op die rotsbodem maak. Al weet sy mens behoort niks weg te dra nie, glip sy ‘n klein ronde spoelklippie in haar sak as talisman. Dan slenter sy weer oor die klam sand terug na haar reisgenote.

Frannie glimlag by die besef: Ifafa se strandtyd het haar die nodige krag vir daardie wilde middernagfees gegee… En (‘skuus Lou) vir die gruwelike grap wat Woordnoot en Bondels aangevang het!

Van Oribi Gorge onthou sy nie veel nie, sy was ietwat gedaan. Hierdie Towerinne is baie energiek! Die hangbrug was ‘n heerlike avontuur, maar die ziplyn was ‘n bietjies te erg, sy het maar meestal oë toegeknyp. So in die stilligheid haal sy weer haar hoed af vir Kameel wat vir ou Broodina so mooi gaan red het. Sy wat Frannie is, sou Broodjies aan haar lot oorgelaat het!

Nou stu die bus voort na ‘n lekkervurige avontuur…

Verlepte Frannie

Safaribus

Hierdie virtuele toer het legio ondergrondse grappies. Eintlik vat mens net hier en daar grond…

In die middel van die hoggelgroen bus sit Frannie en frons – sy voel voos, vodde en verlep. Sy het nou al twee maal die Elon Musk-vlieger verpas! Hmm, dis nie heeltemal waar nie, maar dis beter as om te moet erken dat sy nie eens saamgenooi is nie… Soos gewoonlik wanneer sy uitgesluit voel, raak sy so stilweg dikbek. (Die kersie op die koek was gistermiddag, toe sy by Una moes lees dat sy vir ‘n derde keer ‘n vuurpylrit misgeloop het!)

Aan die ander kant is dit dalk maar goed dat sy haar stil gedra het daar in Mokwe-, Polo-, Whatever-kwane. Dit het frenetiese Frannie die toerbeplanner en frantiese Frannie wat haar bes gedoen het om die sirkelsafari-spulletjie in Pretoria te beheer, kans gegee om – soort van – tot verhaal te kom. Sy hoop maar so in die stilligheid dat niemand gesien het hoe sy haar aan die “knêrtsies” vergryp het nie. Die laat middagete saam met Rondomtaliedraai het haar verder innerlik verkwik.

(Op haar slimfoon kyk sy alwéér na die tango-toneel uit Scent of a Woman. As Al Pacino met sy rasperstem sê: “There are no mistakes in the tango. Not like life…” sug sy droomverlore.)

In Dullstroom het sy dit ook maar kalm gevat, by die swembad gaan sit met haar voete in die water en haar antieke Suid-Afrikaanse pleknaamwoordeboek deur PJ Nienaber (uitgegee in 1971 deur Tafelberg) byderhand, want sy het gewonder waar die naam Dullstroom vandaan kom. Watter verrassing! Die dorp is vernoem na ‘n Hollander, ene Walterus Dull, en is deur ‘n groep Hollandse immigrante gestig!

Nienaber skryf:
Tydens die Eerste Vryheidsoorlog is ‘n “Boere Komitee” in Holland gestig met die doel om die Afrikaners wat in die oorlog finansiële verliese gely het, weer op die been te help. Voorsitter van die komitee was Walterus Dull…In 1882 het HF Buhrmann Nederland besoek en ook die “Boere Komitee” ontmoet. Op sy advies het die komitee besluit om die ingesamelde geld anders aan te wend: om die immigrasie van Nederlanders na Transvaal te bevorder, om daardeur die Hollandse element te versterk en die toenemende Engelse invloed teen te werk. Hulle besluit toe om ‘n Hollandse nedersetting in Transvaal te stig, bestaande hoofsaaklik uit landbouers en vakmanne.

Voor sy vertrek uit Holland in 1882 het die komitee twee plase (Grootsuikerboskop en Elandslaagte) in die Lydensburgse hoëveld van Buhrmann gekoop. In 1883 het JH Janson met die eerste groep Hollandse emigrante in Durban aan wal gestep. Hulle is per ossewa na Grootsuikerboskop en Elandslaagte, waar hulle hulle gevestig het. In die daaropvolgende twee jaar het nog meer Hollandse gesinne aangekom, sodat die getal volwassenes op ongeveer dertig te staan gekom het…

Die gemeenskap het nou (circa 1890) by die Regering aansoek gedoen om die stigting van ‘n dorp. Die dorp is Dullstroom genoem ter ere van die voorsitter van die Boere Komitee, Walterus Dull, en na ‘n sytak van die Olifantsrivier wat langs die dorp stroom…
Onder die Engels element is die uitleg algemeen gangbaar dat die naam afgelei is van die Engelse woord “dull”. ‘n Engelse koerant het dan ook eenkeer geskryf: “Go anywhere you like, but for goodness sake, never go to Dullstroom”.

Nouja, danksy Perdebytjie en die Towerinne, weet ons dat Dullstroom allesbehalwe vervelig is!

Frannie plas met haar moeë voete in die koel water terwyl sy wonder oor daardie Hollandse immigrante, wat skaars tien jaar na die stigting van hulle dorpie ‘n verwoestende oorlog in ‘n nuwe, vreemde land moes deurstaan…

Heelwat later tuur sy by die busvenster uit en bewonder die panorama, terwyl die giggelgroen bus voortstuwe op hierdie epiese safari, op pad na die growwe, goue strande van KZN.

 

Hoe ek en H mekaar ontmoet het

Gisteraand kon ons weer oor die foon gesels, dit was so lekker om H se mooi stem te hoor en die innige geneentheid tussen ons te beleef. Vanoggend dink ek aan Toortsie se uitnodiging om te kom vertel hoe ons van ons vriendinne ontmoet het:

Net so aan die buitewyke van die middelste middestad staan Unisa se blou gebou. Hierheen ry ek elke dag bus van Arcadia af om my brood in die Afrikaanse Departement te kom verdien. Dis die laat sestigerjare van die vorige eeu; Afrikaanse skrywers vertel van Parys, taalkundiges delf diep in die struktuur van hierdie jong taal, filosowe bepeins die verskynsel van volk en vaderland.

Self is ek te besig met my ligsinnige jonkwees om enigsins ‘n bydrae te lewer, maar ek bring darem my kant met die elkedagse werk. In die teekamer, waar daar elke oggend amptelik tee gedrink word, hoor ek van die belowende jong student wat sulke puik werkstukke lewer.

Eendag stap ‘n jongmeisie saam met my in die hyser in en druk die knoppie vir die verdieping waarheen ek op pad is. Haar lang hare is sag en sorgvuldig om haar kop gevou, sy glimlag skaamweg vir my. Ek sit twee en twee bymekaar en met my gewone voortvarendheid vra ek of sy dalk mej. HB is. “Ja!” antwoord sy verras. Net daar terwyl ons boontoe ry, vertel ek haar van haar goeie naam in die departement en hoe beïndruk haar dosente met haar is. Ons stap by die hyser uit sonder dat ons besef dat dit die begin van ‘n lewenslange vriendskap is.

Daar is soveel kiekies van haar in my hart: Saterdagoggend se kuier in Sunnyside; Sondagmiddag aan haar mammie se etenstafel; elke oggend se koffiesessie in die kafeteria; ‘n volmaanaand op die dak van Fort Namutoni met ons spoorwegbustoer in Suidwes-Afrika; aan’t studeer by die tafel in haar mammie se kombuis; op haar troudag; sy en haar twee seuntjies in die voordeur van hulle huis, al drie vol waterpokkieletseltjies (hoe vinnig het ek daardie dag spore gemaak!)…

Laterjare is sy en haar gesin Kaap toe, maar steeds het ons moeiteloos die drade opgetel wanneer ons by mekaar kon uitkom en kon ons ure lank in ‘n winkelsentrumkafeetjie sit en gesels terwyl die wêreld verbydruis. Nou-die-dag stuur sy vir my ‘n WhatsApp-prentjie van ‘n verjaarsdagkaartjie van my af wat sy langer as 40 jaar tussen haar dokumente bewaar het. Self het ek ook iewers ‘n lêer met memento’s.

Wanneer H verjaar, blom Facebook van die gelukwensinge. Sy het ‘n besonderse belangstelling in en aanvoeling vir mense en die vermoë om bande te skep en in stand te hou.

Deur al die jare het sy steeds met kenmerkende deeglikheid haar vak beoefen en hierdie liefde vir Afrikaans het haar op interessante en indrukwekkende paadjies gelei. Tog bly sy een van die mees beskeie mense wat ek ken.

Hoe bevoorreg is ek, om haar my vriendin te kan noem.

Kuier-safari: Sirkels in Pretoria

SafaribusHierdie bloguitdaging is aanvaar deur 14 Afrikaanse bloggers wat ‘n virtuele toer deur Suid-Afrika onderneem. Die gasblogger van die week moet op ‘n Donderdag, op die datum wat toegewys is, ‘n blog publiseer oor hulle tuisdorp/streek, asook ‘n fiktiewe weergawe van die ander 13 bloggers se kuier by sy/haar tuisdorp.
Klik op hierdie skakel Lys van Deelnemers om die lys van deelnemende gasbloggers te sien, asook die datums waarop hulle blogposse gepubliseer gaan word.
Die 13 kuiergasbloggers vir die week (en hul lesers) kan dan vir die res van die week ook blogposse bylas waarin hulle beskryf hoe hulle die kuier geniet het, of hulle kan ‘n blog skryf oor die streek waarin die gasblogger van die week die kuiergaste onthaal het – vertel van ‘n eie ondervinding in daardie provinsie/streek/dorp, deel herinneringe of plaas foto’s wat daar geneem is. Enige lekker storie sal doen solank dit in die gasblogger se streek/provinsie afspeel. Kuiergasbloggers en hulle lesers moet asseblief ook hulle skakels byvoeg op InLinkz sodat ons almal kan saamlees.
Om jou blogpos by te voeg of om die ander bloggers te lees, klik op die volgende: http://www.inlinkz.com/new/view.php?id=797928

Kaart

Opmerking: Om die een of ander rede was Hester van Dis Ekke besonder stil op hierdie skof van ons reis, seker maar omdat sy so besig was om die orde te (probeer) handhaaf. Haar blog is uitgesproke gekant teen toekennings, dus kry sy nie ‘n sertifikaat of medalje nie, maar as meesterbrein van die hele Lê-Jou-Eier-inisiatief, skuld ons haar ten minste ‘n grasieuse kniebuiging… Dankie ook aan Una van Bali Drome, wie se breinkind hierdie landstoer is.

Toerprogram

Saterdag 9:00 – 10:00 Arriveer ter verfrissing en kennismaking by Laatlam se huis in Garsfontein.

10:30 – 13:00 Sjampanjepiekniek in Springbokpark, Hatfield. Hierdie sjarmante parkie met sy inheemse plantegroei is reeds in 1905 opsygesit, sedert 1930 ontwikkel en is nog steeds ‘n gunsteling onder die Tukkies. Dit is dag en nag oop, sodat ernstige studente bedags daar oor hulle boeke kan sit en sweet en die ligsinniges saans daar kan gaan kafoefel, of wat hulle dit ook al deesdae noem.

Springbokpark

13:30 Boek in by die Premier Boetiekhotel in Kerkstraat (ag askies, ek bedoel Stanza Bopapestraat), Arcadia. Elkeen kry haar eie knusse, luukse suitetjie met ‘n koningingrootte bed, baie spieëls en ‘n asemrowende uitsig oor die Uniegebou.

15:00 Kooruitvoering in die Z K Matthews-saal by UNISA. Die uwe is ‘n groupie van Gerben Grooten, die dirigent van die Bachkoor en die Pretoriase Simfonie-orkes. ‘n Hele paar jaar gelede het ek ‘n uitvoering van Dvorak se Nuwe Wêreld-simfonie in die Brooklynteater bygewoon en vir die eerste keer hierdie lang, maer Hollander in aksie gesien en gehoor. Vooraf het hy die gehoor in twee verdeel en ons in kompetisie met mekaar aan die sing gekry! Ons moes die geestelike lied “Going Home” sing, wat ‘n tema in die simfonie is – nostalgies en so eg “Deep South”… Ek sien altyd vreeslik uit na sy praatjies voor ‘n uitvoering: hy het geweldige kennis en ‘n vonkel in die oog, ‘n onweerstaanbare kombinasie. Hierdie foto is gegaps van die PSO se fb-blad.

PSO

18:00 Terug hotel toe vir ‘n behoorlike mooimaaksessie. Die son sak en kleur die Uniegebou pienk. In die ooste hang die volmaan soos ‘n koperskinkbord laag bo die horison. Oor die stadstrate sweef die subtiele heuninggeur van bloupers jakarandablommetjies. Ruk uit daai stiletto’s, meisies, vanaand gaan ons Brooklyn op horings neem!

19:30 Betrek die private eetkamer in Kream om ons te vergryp aan hulle fantastiese disse. Mmm – skaapboud en crème brulée vir my, asseblief!

Sondag 8:00 – 11:00 Luilekker ontbyt, óf in die hotel se mooi restaurant, óf in jou eie kamer, nes jy verkies.

11:00 Ontruim julle kamers en pak die Broodbus vir ons volgende skof.

12:00 Arriveer by Lynnwoodbrug en kyk rond. Die atmosfeer van hierdie sentrum is elektries: om die een donkiestandbeeld speel kleuters jillend in die spuitfonteintjies; op die ander donkiebeeld klim die waaghalsigstes om voor en agter die ruiter te gaan sit.

13:00 Koffie en broodjies (sonder diamante) by Tribeca. Dis ‘n besige plek net langs die donkiestandbeelde, met ‘n bruisende atmosfeer en parmantige kelners.

14:00 – 15:30 Karoo-suite deur Coenie de Villiers en Deon Meyer in die Atterburyteater. Hierdie pragtige, intieme teater is waarlik ‘n aanwins vir Pretoria!

Karoo-suite, ’n musieksuite vir woord en lied, is struktureel geskoei op Vivaldi se Vier seisoene. Maar dis nie seisoene wat Deon Meyer in sy wonderskone teks belig nie: dis die mense, die stories en die persoonlikheid van die Karoo. Meyer is ook die verteller op die verhoog. De Villiers het die musiek gekomponeer en die internasionaal bekende skrywer stel sy talent ten toon buite die spanningsgenre. Die bykomende lekkerte is Meyer se asemrowende fotografie en projeksies wat ’n agtergrondtafereel vir dié multimedia-viering van woord, beeld en musiek skep. Meyer is een van die suksesvolste skrywers in sy genre ter wêreld, maar ook ’n fotograaf van internasionale gehalte.

(Met erkenning aan die kopieskrywers van die KKNK 2016 en Google)

Die uwe is ‘n groupie van Deon Meyer, het hom lank gelede by ‘n skrywersgeleentheid aangebied deur UNISA beleef. Die nederigste mens, met daardie kenmerkende attribuut van ‘n naasteliefhebber, naamlik dat hy steeds van homself af wegkyk en op sy medemens fokus. Coenie de Villiers se liedjies maak my al baie jare gelukkig, veral Karoonag wat ek en my kinders altyd saam gesing het.

16:00 Klim in die giggelgroen bus vir die volgende skof van ons reis…

Wat toe gebeur het

Soos julle uit die toerprogram kan sien, wou ek graag die safarigangers op ‘n rustige, nostalgiese sirkelgang deur die stadskern van Pretoria neem. Dis net die regte tyd van die jaar om die jakarandas in volle blom te geniet. Dis vroegsomer, warm en windstil, lieflik.

Maar nouja – hierdie toerprogram is deur die grille en streke van die safari-susters (en hulle agtervolgers – kamtig “beskermhere”, ha!) toetentaal omvergegooi!

Ek moes geweet het hier kom moeilikheid, toe die bus van Laatlam se huis af moet vertrek en twee van die reisgenote is soek. ‘n Frenetiese soektog spoor vir Trommeltjies op, saam met Gabby (amper vyf) heelbo op die klimraam se platformpie, besig om modderkoekies te geniet. Aan die ander kant van die huis het Una van Bali Drome saam met Joshi (twee en ‘n driekwart) in ‘n boom geklim, waar hulle oor en weer vir mekaar blaartjies en takkies present gee. Die uwe het haar stem so dik gemaak dat sy sommer vir haarself geskrik het. (Lorenzo is ook glad nie so aantreklik wanneer hy vies is dat ons sy skedule vertraag het nie. Hester moes mooipraat voor hy die bus se wiele weer laat rol het.)

Ewentwel, toe stap ons deur Springbokpark se hekkie… Watter voorreg, dat Perdebytjie vir ons elke voëlgeluidjie kon identifiseer en Bondelsgedagtes vir ons kon vertel watter van die inheemse plante in die beddings is eetbaar! Wonderlike spyseniers het ‘n yslike piekniekmandjie voorsien met genoeg pikante lekkernye – soet en sout − vir 14 lekkerbekke (plus busbestuurder), asook oorvloedige sjampanje om met so ‘n titseltjie lemoensap te verdun (nie vir die busbestuurder nie). Ons het heel stigtelik begin, maar iemand (ek het my vermoedens wie dit was… Hesterrrr?) het my broodmandjie ook uit die Ventertjie opgediep en saamgesleep. Ons beland toe, nou al goed gesellig, by die dammetjie met die eende en dit kan nie hoër of laer nie, die eende moet gevoer word – MET MY BIERBROODJIES!! Ek en Perdebytjie besef gelyk watse brode nou hier deur die lug seil om op die water gewerp te word en duik tegelyk oor die heininkie in die modderwater in om te red wat te redde was. Gelukkig kon ons al die broodjies insamel, weliswaar so effe klam (wat praat ek, my broodjies was kletsnat!!) maar dis darem nie bedoel vir menslike konsumpsie nie en Pretoria se heerlike hitte het hulle gou uitgedroog. Soos wat ek in my roekelose jeug deur ondervinding geleer het (drie sopies jenewer, lemmetjiestroop en limonade voor mens in die branders gaan speel, is deksels simpel…), en soos ‘n paar weke gelede weer op Harties bevestig, meng water en drank glad nie goed nie (dis hoekom daar “mixers” is). So amper het ek in my mimosa-toestand nie die kant van daai dammetjie gehaal nie…

Hoekom op aarde die parkopsigter ons by die parkie uitgeboender het, verstaan ek ook nie so mooi nie. Die eende het toe mos ander gewone broodjies gekry. Bome hou daarvan om geklim te word. Mooi blomme moet gepluk word, eetbare plante moet geproe word! Openbare rusversteuring? Vandalisme? Wie, ons??

By die boetiekhotel aangekom, moes ons vinnig speel om stof en modder af te skud sodat ons weer oordintlik lyk.

Om by die Z K Matthews-saal uit te kom, klim mens trappe dat jy amper wil gaan lê. Ons kry elkeen ‘n program met die libretto van die koorwerk, word gemaan om asseblieftog ons hoogs gewaardeerde applous te bêre tot heel aan die einde van die uitvoering, en klim nog ‘n lot trappe om dankbaar in die sagte stoele neer te syg. Ag, en waar slaan hierdie ou tannie toe haar naam met ‘n plank en raak rustig aan die slaap… Dankie, Scrapy, vir die taktvolle manier waarop jy my elke nou en dan so liggies met die elmboog gepor het, anders het ek dalkies nog gesnork ook… Na die jubelende applous en ruikers wat links en regs uitgedeel word, kry ons my vriendin wat in die koor sing in die voorportaal, sodat sy mijnheer Grooten aan ons almal kan voorstel. Hy neem elke towerin se hand saggies en sjarmant in syne (lang, slanke vingers waaruit die musiek vloei wanneer hy op die podium staan), maar as hy by Kameel kom, vergeet hy van al die ander bewonderaars om hom en fokus net op haar. Ek kon slegs dele van die gesprek hoor, frases soos “in ‘n ander lewe… só na jou gesoek… nou, hier, in Afrika… heel onwaarskynlik… my verlore beminde…” Met ‘n sagte snikkie keer Kameel haar weg en strompel blindelings die trap af met die res van ons agterna. Dankietog ek het, met die oog op daardie einste trap, die Towerinne aangeraai om liefs gemaklike, veilige skoene aan te trek!

Saterdagaand, omgewe deur sagte wolkies parfuum, stap ons gesofistikeerd op ons stiletto’s verby Kream se kroeg op pad na ons private eetkamer. Vier manne sit in ‘n ernstige bondel by mekaar – jouwarempel! Ons ken mos daai lotjie! Danie Coetzee uit Suid-Amerika het die kroegman aan die gesels gekry oor sy wedervaringe, Lewies sit en mymer oor sy whisky, Baron von Room se stiletto-letsels lyk nie meer so erg nie (dalk te danke aan Hia de Sint se tere sorg?) Die vierde persoon is onbekend, maar Lekkervurig, wat haar op die plek vervies het oor die manne se teenwoordigheid, pyl op hom af: “Nou wie’s jy nou altemits, meneer?” “Ek is Vuurklip, me Lekkervurig, en ek skat ons twee het heelwat gemeen? Aangename kennis!” “Wat maak jy hierso, wat’s jou orders en waarheen is jy op pad, Vuurklip?” “Sjoe, metafisiese vrae so vroeg in ons vriendskap!” Met dié ruk Lekkervurig haar op en om: “Kom, girls…” en daar gaat ons eetkamer toe, laat die manne maar val waar hulle wil…

(‘n Vinnige persoonlike tjommeltjie: Wanneer ek soms drieuur-in-die-nag sit en blog, kan die bloggers se kosvertellinge my rasend honger maak. Hiermede neem ek wraak – vatso!)

Kleurryke sushi vir diegene wat van rys en vis hou, kapokaartappels delikaat met grasuie gegeur, smeltsagte skaapvleis in die heerlikste sous, gekaramelliseerde pampoen, bros groenboontjies, verstommende slaaikombinasies… Malvapoeding met rêrige vla, sorbet in drie verskillende vrugtegeure, crème brulée, ‘n sjokoladekonkoksie uit die sjef se wildste drome…

Halfpad deur die aand gaan nooi Bondelsgedagtes-met-die-sagte-hart die bedremmelde manne by die kroeg om by ons te kom aansluit, nadat sy eers lank met Lekkervurig gekoukus het. Gretig aanvaar hulle die uitnodiging en kom skuif by die groot vierkantige eettafel in, een aan elke kant, ewe mooi gebalanseerd. Die wellewende gasvrou wat in Una skuil (is dit dalk haar alter ego – Amelia met ‘n A?), spring aan die werk: sy bestel ‘n sappige biefstuk vir Danie, ‘n allemintige porsie sushi vir Lewies (hy het mos nou al geleer seekos eet daar by die kus waar hy nou woon), ‘n galjoen vir Vuurklip en tiramisu vir Baron von Room. Daar is ek nog ‘n diamant kwyt… Gelukkig het Trommeltjies van haar beroemde en berugte rooiwyn ingesmokkel, sodat ek nie nog vir drankies ook hoef te betaal nie!

Daarbuite het ‘n sterk bui reën uitgesak en wanneer ons uiteindelik terugstap bus toe, is alles heerlik koel en die stadsligte weerkaats in die blink teerstrate. Ons bus is op die Brooklyn-verkeersirkel tussen die taxi’s geparkeer. Soos ons aangeloop kom, hoor ons die slepende Afrikamusiek en sien ons hoe ‘n klompie Uber- en taxibestuurders dit voor die groen bus uitkap. Toortsie ruk haar kitaar agter uit die bus uit en val in by die ritmes, terwyl die Towerinne elkeen op haar eie manier die musiek in dans vertolk. Baron von Room en Perdebytjie langarm in die straat af; Lekkervurig en Vuurklip bop te lekker; Una en Danie wals al in die rondte; Positief en Lewies kap dit uit met ‘n swing-item; Hester en Lorenzo foxtrot vir die vale. Die uwe ken net een dans waarvoor mens nie ‘n dansmaat benodig nie en daarom lei ek die res van ons in ‘n lewendige macarena-nommertjie, min wetende dat paparazzo-foto’s van ons almal more op Rapport se agterblad gaan pryk!

Skielik staan Silver voor my – die musiek is so hard dat ek nie die Harley se kenmerkende gebrul gehoor het nie. Hy pluk ‘n rooi roos uit een van Tshwane Parke se beddings, byt dit tussen sy tande vas, gryp my in ‘n meesterlike greep en daar tango ons dwarsoor Brooklynsirkel tot by die anderkant, waar hy my soos ‘n veertjie optel en saggies op die agtersaal van die Harley neersit. Positief kom aangedartel en spring agterop Big Daddy Cool se baaik en VirgoC klim agter Padda op die derde pragtige Harley, de ene chroom en veters. Die laaste wat ek van die sirkelfees sien en hoor, is Toortsie wat haar kitaar goedkeurend in die lug rondswaai en ululeer soos g’n Oos-Kaapse vrou haar dit sou kon nadoen nie. Waar op aarde het sy daardie kuns aangeleer?

Net voor middernag sleep die Towerinne die hotel binne, voetseer en vroom in die wete dat hulle al daai uitspattige aandetes afgedans het, en gou is almal rustig in droomland. Niemand bekommer hulle enigsins oor ons vier “beskermhere” nie, wat glo in die Uniegebou se tuin in Abrie se stapperstentjie uitkamp…

Sondagoggend seweuur word Rapport voor elke deur neergesit en baie gou trek die gegiggel soos ‘n veldbrand deur die Towerinne se gang. Woordnoot lees met haar welluidende stem en professionele aanbieding hardop die enkele paragraaf en al die byskrifte voor:

Verstommende Saterdagaandtonele by die Brooklynsirkel

“Reënboognasie” het laat Saterdagaand ‘n nuwe betekenisfaset bygekry. ‘n Groep elegante dames, vier verkeerdeveer-mans, ‘n uitlandse busbestuurder en die Uber- en taxibestuurders van Brooklynsirkel het spontaan saam begin dans. Neon- en straatligte het feestelik in die reënplasse geblink en die toneel met al die kleure van die reënboog geverf. Rapport kon ongelukkig geen bevredigende antwoorde kry toe ons na die dansers se identiteit en ouderdomme verneem het nie. Die dames het eienaardige name verstrek en een het selfs beweer dat hulle towerinne is, waarna hulle in ‘n groot groen bus geklim en weggejaag het. (Fotokrediet aan ‘n onbekende paparazzo in ‘n lang swart jas.)

Onbekende musikant speel verruklik kitaar

Onverskrokke dansers in besige straat

Bop en swing in Brooklynsirkel

Meesleurende walsdraaie

Die macarena is weer mode!

Harleys brul deur Brooklyn

Na ‘n rustige ontbyt pak ons die bus en sit af Lynnwoodbrug toe. (Nouja, dit was rustig totdat Woordnoot begin broodjies van die balkon afgooi na die straat toe, waar die vier Uniegebou-kampeerders dit vang om in hulle kitskoffie te gaan doop… Ag, en toe was daar nóg ‘n kommosie toe die koerier Trommeltjies se busvrag wyn aflewer… Gelukkig kon Lorenzo die probleem van genoeg bêreplek oplos deur ‘n kis onderkant elke bussitplek in te skuif.)

By Lynnwoodbrug gekom, sien ons Tribeca het toegemaak! Ag, dis nou ‘n ramp. Gelukkig is Stephnie’s net oorkant en ons stap soontoe. “Tafel vir dertien?” Dertien? Wie’s weg? Ek kan my oë nie glo nie: daar sit Scrapy hoog en droog en agterstevoor op die donkiestandbeeld! Wys jou net: as daardie vrou iets nuuts geleer het, beoefen sy die vaardigheid. Dis Bondeltjies se boeresport se skuld!

Intussen het Seegogga op die rug geklim van die donkiestandbeeld wat tussen die fonteintjies lê, sy kla lankal dat Gauteng se lug haar uitdroog en dat sy see toe verlang. Umm, dis maar ‘n flou plaasvervanger vir die wonderlike see, en daar’s ook niks sand nie, maar darem dra Bondelsgedagtes vir haar tee en koek aan wat sy net daar in die watertjies kan geniet. (Die flentertjie diamant waarmee ek die gekrenktheid probeer salf het van Stephnie’s se bestuurder oor haar porselein op ‘n donkierug, het gelukkig gewerk.)

Donkietjie-300x224

Skielik kom gisteraand se drie Harleys stadig om die hoek aangebrul met Silver, Big Daddy Cool en Padda agter die stuur. Ek, Positief en VirgoC klouter elkeen agterop ‘n masjien en ewe statig ry ons verder, tussen die mense deur, in ‘n wye sirkeldraai verby al die winkels totdat ons weer by die donkiefontein afgelaai word. (Die knewel van ‘n diamant waarmee ek die verontwaardiging van die kompleks se bestuur oor hierdie toneeltjie moes laat bedaar, is met liefde prysgegee…)

Die teatergangers in die voorportaal van die Atterbury kyk verstom hoedat ons by die voordeur instap – ja, julle Pretorianers, Harley-mense het ook kultuur! Ná die sirkelrit is daar geen huis met Positief te houe nie – toe ons weer sien, sit sy op die verhoog aan Deon Meyer se voete na hom en luister. Gelukkig het die man ‘n oog vir ‘n mooi nooi en hy gaan rustig voort met sy voorlesing. Aan die einde bars Positief in trane uit en snik teen sy skouer oor hoe sy Karoo toe verlang… (Die heel laaste diamant uit die bierbroodjies verdwyn in die sak van die verhoogbestuurder wat dreig om Positief te laat toesluit. Twee tronkselle binne twee weke – mens kan dit mos nooit laat gebeur nie!? Gelukkig kon Hester die man oorreed om nie te prosedeer nie.)

Met die flair van ‘n ervare reisiger maak Trommeltjies ons almal bymekaar en boender ons by die giggelgroen bus in, op pad na Mokopane onder Scrapy se leiding. Die bierbroodjiediamante is nou wel op, maar danksy Woordnoot se Cullinantrippie is daar ‘n hele nuwe voorraad, en ‘n wêreld se avonture lê nog voor.

xxx