Safaribus

Hierdie virtuele toer het legio ondergrondse grappies. Eintlik vat mens net hier en daar grond…

In die middel van die hoggelgroen bus sit Frannie en frons – sy voel voos, vodde en verlep. Sy het nou al twee maal die Elon Musk-vlieger verpas! Hmm, dis nie heeltemal waar nie, maar dis beter as om te moet erken dat sy nie eens saamgenooi is nie… Soos gewoonlik wanneer sy uitgesluit voel, raak sy so stilweg dikbek. (Die kersie op die koek was gistermiddag, toe sy by Una moes lees dat sy vir ‘n derde keer ‘n vuurpylrit misgeloop het!)

Aan die ander kant is dit dalk maar goed dat sy haar stil gedra het daar in Mokwe-, Polo-, Whatever-kwane. Dit het frenetiese Frannie die toerbeplanner en frantiese Frannie wat haar bes gedoen het om die sirkelsafari-spulletjie in Pretoria te beheer, kans gegee om – soort van – tot verhaal te kom. Sy hoop maar so in die stilligheid dat niemand gesien het hoe sy haar aan die “knêrtsies” vergryp het nie. Die laat middagete saam met Rondomtaliedraai het haar verder innerlik verkwik.

(Op haar slimfoon kyk sy alwéér na die tango-toneel uit Scent of a Woman. As Al Pacino met sy rasperstem sê: “There are no mistakes in the tango. Not like life…” sug sy droomverlore.)

In Dullstroom het sy dit ook maar kalm gevat, by die swembad gaan sit met haar voete in die water en haar antieke Suid-Afrikaanse pleknaamwoordeboek deur PJ Nienaber (uitgegee in 1971 deur Tafelberg) byderhand, want sy het gewonder waar die naam Dullstroom vandaan kom. Watter verrassing! Die dorp is vernoem na ‘n Hollander, ene Walterus Dull, en is deur ‘n groep Hollandse immigrante gestig!

Nienaber skryf:
Tydens die Eerste Vryheidsoorlog is ‘n “Boere Komitee” in Holland gestig met die doel om die Afrikaners wat in die oorlog finansiële verliese gely het, weer op die been te help. Voorsitter van die komitee was Walterus Dull…In 1882 het HF Buhrmann Nederland besoek en ook die “Boere Komitee” ontmoet. Op sy advies het die komitee besluit om die ingesamelde geld anders aan te wend: om die immigrasie van Nederlanders na Transvaal te bevorder, om daardeur die Hollandse element te versterk en die toenemende Engelse invloed teen te werk. Hulle besluit toe om ‘n Hollandse nedersetting in Transvaal te stig, bestaande hoofsaaklik uit landbouers en vakmanne.

Voor sy vertrek uit Holland in 1882 het die komitee twee plase (Grootsuikerboskop en Elandslaagte) in die Lydensburgse hoëveld van Buhrmann gekoop. In 1883 het JH Janson met die eerste groep Hollandse emigrante in Durban aan wal gestep. Hulle is per ossewa na Grootsuikerboskop en Elandslaagte, waar hulle hulle gevestig het. In die daaropvolgende twee jaar het nog meer Hollandse gesinne aangekom, sodat die getal volwassenes op ongeveer dertig te staan gekom het…

Die gemeenskap het nou (circa 1890) by die Regering aansoek gedoen om die stigting van ‘n dorp. Die dorp is Dullstroom genoem ter ere van die voorsitter van die Boere Komitee, Walterus Dull, en na ‘n sytak van die Olifantsrivier wat langs die dorp stroom…
Onder die Engels element is die uitleg algemeen gangbaar dat die naam afgelei is van die Engelse woord “dull”. ‘n Engelse koerant het dan ook eenkeer geskryf: “Go anywhere you like, but for goodness sake, never go to Dullstroom”.

Nouja, danksy Perdebytjie en die Towerinne, weet ons dat Dullstroom allesbehalwe vervelig is!

Frannie plas met haar moeë voete in die koel water terwyl sy wonder oor daardie Hollandse immigrante, wat skaars tien jaar na die stigting van hulle dorpie ‘n verwoestende oorlog in ‘n nuwe, vreemde land moes deurstaan…

Heelwat later tuur sy by die busvenster uit en bewonder die panorama, terwyl die giggelgroen bus voortstuwe op hierdie epiese safari, op pad na die growwe, goue strande van KZN.